Kocaeli’de selin ardından 18 yıllık afet raporu gündemde! Türkiye’nin yüzde 43,75’lik gerçeği

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kocaeli’de 14-15 Ekim’de etkili olan şiddetli yağışların ardından yaşanan sel, su baskını ve heyelanlar, Türkiye’nin afet geçmişini yeniden gündeme getirdi. 2008 yılında hazırlanan kapsamlı bir araştırmaya göre, incelenen 35 bin 741 yerleşim biriminin yüzde 43,75’i en az bir afet olayından etkilendi. Raporda, depremden sonra en fazla afetzedeye yol açan doğa olayının heyelan olması dikkat çekti.

Kocaeli’de son günlerde etkili olan aşırı yağışlar, afet risklerinin ve geçmiş yıllarda hazırlanan bilimsel çalışmaların önemini bir kez daha ortaya koydu. Kentin farklı ilçelerinde yaşanan su baskınları, toprak kaymaları ve yol hasarlarının ardından, Türkiye’nin afet haritasını ortaya koyan 18 yıllık araştırma yeniden gündeme geldi.

Mülga Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Ekim 2008’de hazırlanan “Afet Olay ve Zararlarının İl ve İlçelere Göre Dağılımı” başlıklı çalışma, Türkiye’deki afetlerin boyutunu ve yerleşim alanlarına etkisini gözler önüne seriyor.

Jeoloji Yüksek Mühendisi Oktay Gökçe tarafından hazırlanan araştırmada, geçmiş yıllara ait afet kayıtları incelenerek deprem, heyelan, su baskını, kaya düşmesi ve çığ gibi doğa olaylarının Türkiye genelindeki dağılımı değerlendirildi.

TÜRKİYE’DE HER 100 YERLEŞİM YERİNDEN 44’Ü AFETLERDEN ETKİLENDİ

Araştırmada değerlendirilen 35 bin 741 yerleşim biriminin yüzde 43,75’inin en az bir afet olayına maruz kaldığı veya afetlerden etkilendiği belirtildi. Bu oran, Türkiye’de afet tehlikesinin ne kadar geniş bir coğrafyaya yayıldığını ortaya koydu.

Raporda yer alan kayıtlara göre, 5 bin 472 yerleşim biriminde heyelan, 3 bin 942 yerleşim biriminde deprem, 2 bin 924 yerleşim biriminde su baskını yaşandı. Kaya düşmesi bin 703, çığ ise 605 yerleşim biriminde kayıtlara geçti.

Veriler, Türkiye’de afet riskinin yalnızca depremle sınırlı olmadığını, özellikle heyelan ve su baskınlarının da yerleşim alanları açısından önemli bir tehdit oluşturduğunu gösterdi.

DEPREMDEN SONRA EN FAZLA AFETZEDE HEYELANLARDA

Araştırmanın dikkat çeken bölümlerinden biri de afetlerden etkilenen kişi sayılarına ilişkin veriler oldu.

2008 tarihli envanterde depremlerden etkilenen afetzede sayısı 158 bin 241 olarak kaydedildi. Bu sayı, toplam afetzedelerin yüzde 55’ine karşılık geldi.

Heyelanlar ise 59 bin 345 afetzede ve yüzde 21’lik payla ikinci sırada yer aldı. Su baskınlarından 22 bin 157, kaya düşmelerinden ise 19 bin 422 kişinin etkilendiği belirtildi.

Çığ olaylarında 4 bin 384 kişi, birden fazla afet türünde 12 bin 210 kişi, diğer afet kategorilerinde ise 9 bin 237 kişi afetzede olarak kayıtlara geçti. Araştırmada yer alan kategorilerdeki toplam afetzede sayısı 284 bin 996 olarak hesaplandı.

Bu rakamların 2008 yılında yayımlanan araştırmanın kapsadığı tarihsel döneme ait olduğu, günümüzdeki afet bilançosunu yansıtmadığı unutulmamalı.

HEYELAN, YERLEŞİM ALANLARININ YÜZDE 15,31’İNDE KAYIT ALTINA ALINDI

Rapora göre, incelenen yerleşim birimlerinin yüzde 15,31’inde heyelan olayı kaydedildi. Depremden etkilenen yerleşim birimlerinin oranı yüzde 11,03, su baskınlarının görüldüğü yerleşim birimlerinin oranı ise yüzde 8,18 oldu.

Kaya düşmesi yüzde 4,76, çığ ise yüzde 1,69 oranında kayıtlara yansıdı.

Ortaya çıkan tablo, özellikle eğimli arazilerde, dere yataklarının çevresinde ve zemin hareketlerinin görülebileceği bölgelerde risklerin dikkate alınmasının önemini ortaya koydu. Uzmanlık gerektiren zemin incelemeleri, doğru arazi kullanımı ve etkili altyapı planlaması, afet risklerinin azaltılmasında öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

KOCAELİ’DE YAŞANANLAR RAPORU YENİDEN HATIRLATTI

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin ağır sonuçlarını yaşayan Kocaeli, afet tehlikelerinin birden fazla boyutuyla değerlendirilmesi gereken illerin başında geliyor.

14-15 Ekim 2026 tarihlerinde etkili olan şiddetli yağışların ardından kentte yaşanan sel, su baskını ve heyelanlar da bu gerçeği yeniden gündeme taşıdı. Başiskele, Kartepe ve Gölcük başta olmak üzere farklı bölgelerde meydana gelen toprak kaymaları ve yol hasarları, aşırı yağışların ulaşım ve altyapı üzerindeki etkilerini gözler önüne serdi.

Ancak 2008 tarihli araştırmanın metin bölümünde Kocaeli’ye ait kesin afet ve afetzede toplamları verilmediğinden, rapordaki genel veriler üzerinden kent için ayrı bir sayısal sonuç çıkarmak mümkün değil.

AFET HARİTALARI GELECEK ÇALIŞMALARA VERİ SUNUYOR

Araştırmada Türkiye’nin afet geçmişi yalnızca sayısal verilerle değil, il ve ilçe düzeyinde hazırlanan haritalarla da ele alındı. Deprem, heyelan, su baskını, kaya düşmesi ve çığ gibi afetlerin dağılımı ayrı ayrı gösterildi.

Afet etüt raporlarından elde edilen bilgilerin Coğrafi Bilgi Sistemi’ne (CBS) aktarılmasıyla, olayların coğrafi dağılımının incelenmesi ve gelecekte yapılacak tehlike çalışmalarına veri sağlanması amaçlandı.

Kocaeli’de yaşanan son yağışların ardından yeniden gündeme gelen bu çalışma, afetlere karşı hazırlığın yalnızca olay anındaki müdahaleden ibaret olmadığını hatırlatıyor. Geçmiş kayıtların değerlendirilmesi, riskli bölgelerin belirlenmesi ve yerleşim alanlarının bilimsel veriler ışığında planlanması, olası afetlerin etkilerini azaltmak açısından önem taşıyor.