Ünlü jeologtan beklenen büyük İstanbul depremi hakkında ezber bozan açıklama!

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’ndeki fayların yapısına ilişkin değerlendirmelerinde, İstanbul için gündeme gelen 7 ve üzeri büyüklükteki deprem senaryolarının kesin bir gerçek olarak görülmemesi gerektiğini savundu. Bektaş, fayın kilitlenme alanı ve derinlerdeki sürünme mekanizmasının deprem tahminlerinde belirleyici olduğunu vurguladı.

Marmara Denizi’nde beklenen büyük İstanbul depremine ilişkin tartışmalar sürerken, Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş’tan dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Bektaş, İstanbul için sıkça dile getirilen 7 ve üzeri büyüklükte deprem senaryolarının bilimsel modeller üzerinden ele alınması gerektiğini belirterek, bu tahminlerin kesinleşmiş sonuçlar gibi sunulmasına karşı çıktı.

Bektaş’ın değerlendirmesinde, özellikle Marmara Denizi’ndeki Adalar segmentinin yapısı, fayın ne ölçüde kilitlendiği ve yer altındaki deformasyon süreçleri öne çıktı. Uzman, bu faktörlerin yeterince dikkate alınmaması durumunda olası deprem büyüklüğüne ilişkin hesaplamaların değişebileceğini ifade etti.

Adalar segmentinin kapasitesine dikkat çekti

Bektaş, Bohnhoff ve çalışma arkadaşlarının 2013 tarihli araştırmasına atıfta bulunarak Adalar segmentindeki kilitli alanın yaklaşık 30 kilometre uzunluğunda ve 10 kilometre genişliğinde olduğunu belirtti. Bu alanın tek başına 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem üretme kapasitesinin sınırlı olduğunu savunan Bektaş, söz konusu segment için 6,0-6,5 aralığındaki büyüklüklerin değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürdü.

Bektaş’ın açıklamalarında, fayın üst kesimlerindeki sediman tabakasının mekanik özellikleri de önemli bir yer tuttu. Bu tabakanın fayın tamamen kilitlenmesini engelleyebileceğini belirten uzman, derinlerde meydana gelen yavaş hareketlerin ve sürünme mekanizmasının enerji birikimi üzerindeki etkilerinin de hesaplamalara dahil edilmesi gerektiğini kaydetti.

Büyük deprem tahminlerinde hangi veriler önemli?

Marmara Denizi’nde biriken gerilimin ne ölçüde büyük bir depreme dönüşebileceği, bilim dünyasında araştırılmaya devam ediyor. Bektaş, 1766 yılından bu yana biriktiği varsayılan kayma açığının hesaplanmasında fayın gerçek kilitlenme derinliği, derin sürünme ve sediman örtüsü gibi unsurların göz önünde bulundurulması gerektiğini savundu.

Uzman, bu parametrelerin değerlendirilmesiyle olası deprem büyüklüğüne ilişkin tahminlerin farklılaşabileceğine işaret etti. Fay boyunca gerilimin nasıl dağıldığı ve kırılmanın hangi bölümleri kapsayacağı da deprem senaryolarını etkileyen unsurlar arasında bulunuyor.

“Deprem tehlikesi var, ancak bilim veriye dayanmalı”

Bektaş, Marmara Denizi’ndeki faylarda meydana gelebilecek hareketlerin değerlendirilmesinde derinlerden gelen akışkanların ve sürünme süreçlerinin de araştırılması gerektiğini belirtti. Bu mekanizmaların faylardaki sürtünmeyi ve gerilim birikimini nasıl etkilediğinin anlaşılmasının önemine dikkat çekti.

İstanbul’un deprem tehlikesinin bulunduğunu vurgulayan Bektaş, 7 ve üzeri büyüklükte deprem olasılığının kesin bir sonuç gibi değerlendirilmesine karşı çıktı. Bilimsel modellerin farklı olasılıkları ortaya koyduğunu belirten uzman, değerlendirmelerin yeni veriler ve araştırmalar ışığında yapılması gerektiğini savundu.

Uzmanların değerlendirmeleri ne anlama geliyor?

Bektaş’ın açıklamaları, İstanbul’da büyük deprem olmayacağı anlamına gelmiyor. Bir fay segmentinin tek başına üretebileceği deprem büyüklüğü ile Marmara’daki birden fazla fay bölümünün birlikte kırılması sonucu ortaya çıkabilecek deprem senaryoları birbirinden farklı olabilir.

Bu nedenle deprem riskine ilişkin değerlendirmelerde tek bir açıklama veya modele dayanmak yerine, farklı bilimsel çalışmaların ve güncel verilerin birlikte ele alınması önem taşıyor. İstanbul ve Marmara Bölgesi için deprem tehlikesi varlığını korurken, yapı güvenliği, kentsel dönüşüm ve afet hazırlıklarının da bu gerçek doğrultusunda sürdürülmesi gerekiyor.